السبت، 28 فبراير، 2015

الجرد الدوري والجرد المستمر وطرق تسعير المخزون ومبدا التقييم

المصدر /أ/  رفيق هاشم  ملخص المخزون


  þنظام الجرد الدورى : 
يعنى ايه جرد دورى ؟؟؟ بيقولك يا باشا يا كبير ان الجرد الدورى ده من اسمه كده تعرف انك بتجرد المستودع جرد دورى ( فعلى او مفاجئ ) يعنى على فترات كل 3 او 4 او 6 شهور براحتك , و فى ناس كتير فى الغالب بتعمل جرد فعلى اخر السنه بس علشان تطلع مخزون اخر المده فقط ,,

طبقا للطريقه دى انا بفتح عندى حسابات مشتريات و مبيعات و مردودات مشتريات و مبيعات و مسموحات و خصم و بلابلابلابلا . كل واحد لوحده علشان اطلع تكلفه البضاعه المباعه زى ما احنا تناولناها قبل كده فى كتابى الاول بتاع المحاسبه الماليه ,,, وده اخر السنه لما اجى اعمل القوائم .
نظام العمل علي النظامك-
1.   شراء بضاعه بالاجل 4500 جنيه

4500

من ح / المشتريات

4500
  الى ح / الموردين
2.   بيع بضاعه بالاجل 3000 جنيه



من ح / العملاء



  الى ح / المبيعات

3.   أ / رجع للمورد بضاعه ب 500 جنيه

500

من ح / المورد


500
  الى ح / مردودات مشتريات

ب / العميل رجع لكاكا بضاعه ب 300 جنيه

300

من ح / مردودات مبيعات


300
  الى ح / العملاء

4.   أ / دفعنا الفلوس اللى علينا لسيد سكينه 4000 جنيه لاننا رجعنا مردودات ب 500 جنيه

4000

من ح / المورد



  الى مذكورين


3600
ح / الصندوق او البنك


400
ح / خصم مكتسب    ( 4000 × 10% = 400 )

       ب / الهن دفع الفلوس اللى عليه 2700 لانه رجع لنا 300 جنيه بضاعه



من مذكورين

2565

ح / الصندوق او البنك

135

ح / خصم مسموح به


2700
  الى ح / العملاء


Žنظام الجرد المستمــر : 
نظام الجرد المستمر ده اقوى و اصعب و اكثر وقتا و تنظيما وبلابلابلا بس بيوفر معلومات اكتر فى اى وقت يعنى .. لو انت منشاه كبيره حبتين هتعمله انما لو منشاه صغيره كده فى الخفيف هتتبع نظام الجرد الدورى لانه اسهل و اقل تكلفه زى ما قلنا ,,,,,,
فى النظام ده انت مش محتاج اصلا تعمل بقا مشتريات ولا خصم ولا مردودات وبلابلابلا انما هو المخزون ... لما بتشترى بتعلى على ح / المخزون و لما بتبيع يبقى العكس تماما ,,,,,
بتعمل برضو حاجه اسمه ح / تكلفه البضاعه المباعه علشان اخر السنه مفضلش اعمل حوارات هابطه بالعكس الحساب ده بيمكنى اطلع تكلفه البضاعه المباعه فى اى وقت و احسب ارباحى او خسائرى .


نظام العمل علي النظامك-
3 مراحل هى :
1.   مرحله الشراء : بعمل ح / المخزون و استعيض به عن اى حاجه تانى يعنى معنديش ح / مشتريات ولا مردودات ول امسموحات ولا خصم ولا م نقل .. كل ده بحط مكانه اسم البضاعه ..
2.   مرحله البيع : بعمل قيود المبيعات عادى جداااا و مردوداتها و الخصم  وكل ده عادى بس بزود بقا ح / ت بضاعة مباعه و المخزون ..
3.   مرحله ما بعد البيع : اللى هوا الخصم و المردودات و كده و ده هنشوف التعليق عليه بعد القيود,,,

قيود البيع و الشراء العاديه
قيود تكلفه المبيعات و المخزون

مشتريات بضاعه 5000 × 12 = 60000 جنيه من المورد

60000

من ح / المخزون
فى حاله المشتريات لا نعمل قيود تكلفه البضاعه المباعه لانها زى ما قلنا مباعه  يعنى فى حاله البيع بس ,,



60000
  الى / الموردين


بيع بضاعه  3300 وحده × 15 = 49500 ده سعر البيع //// تكلفتها على = 3300 ×12=39600 سعر الشراء

49500

من ح / العملاء
39600

من ح / تكلفه البضاعه المباعه



49500
الى ح / المبيعات

39300
الى ح / المخزون

أ / مردودات مشتريات 500 وحده× 12 = 6000 جنيه

6000

من ح / الموردين
مش بنعمل اى قيود هنا بل هو قيد واحد بخفض بيه المخزون و اقلل المورد فى نفس الوقت .. ولا حاجه لقيد ت المبيعات لانى لم ابيع فعليا ومعلتش قيد عند الشراء اصلا .



6000
  الى ح / المخزون

3. ب / مردودات مبيعات بص الشرح بتاع القيد ( طريقه مفتكسه من عندى )



من مذكورين
اول حاجه انزل منا لعميل 4500 ريال و فى نفس الوقت ارجع للمخزن 3600 جنيه لانى بقومها بثمن الشراء و لازم بقا اعلى الفرق ده على حساب ت البضاعه المباعه لانى مش هقدر اقلل المبيعات و مفيش مردود مبيعات و ده بيعمل نفس الاثر تماما .


3600

ح / المخزون


900

ح / تكلفه البضاعه المباعه



4500
  الى ح / العملاء

3.  ج / مردودات مبيعات 300 وحده بسعر ... بعكس القيدين بتوع المبيعات بقيمه المردودات ( بيع و تكلفه )

4500

من ح / مردودات المبيعات
3600

من ح / المخزون


4500
الى ح / العملاء

3600
الى ح / تكلفه البضاعه المباعه

المردودات =  300 × 15 (سعر البيع ) = 4500 ج
ت ب مباعه=300×12( سعر التكلفه او الشراء )=3600
أ / دفعنا ثمن 4500 وحده لاننا رجعنا 500 وحده و اخدنا خصم 10 % =- 450 ج

45000

من ح / الموردين
احنا كنا رجعنا 500 وحده و خصمنهاها من المخزون و من المورد .. دلوقتى دفعنا له ثمن 4500 وحده بس بعد خصم 4500 ج = 10% من البضاعه و ده قللت بيه قيمه المخزون و لم يحسب ايراد زى الطريقه الاخرى ,,




الى مذكورين



40500
ح البنك



4500
ح / المخزون

4.ب / العميل سدد لنا ثمن 3000 وحده و هنعمل له خصم 5% = 2250 ج ( طريقه مفتكسه من عندى )



من مذكورين
انا شايف انى اعلى الخصم ده على ت ب مباعه لانى شايف برضو انه من الافضل انى اعمل كل حسابات المردودات و الخصم على ح / ت ب مباعه لان ده بيسهل استراخ التكلفه فى اى وقت كمان مش محتاج اعمل خصومات و خلافه وبلابلا بل انا شايف انه من الاحسن و تعالى نشوف الطريقه التانيه .


42750

ح / البنك


2250

ح / ت ب مباعه



45000
الى ح / العملاء







4.ج  / العميل سدد لنا ثمن 3000 وحده و هنعمل له خصم 5% = 2250 ج ( الطريقه العاديه )




من مذكورين
دى الطريقه العاديه وهى انك بتفتح ح / خصم مسموح به فى حاله المبيعات .. وانا شايف انى احملها على ح / ت ب مباعه و قد تكون رؤيتى غلط بس اهو الواحد بيفتكس و السلام و اهو بشغل دماغى بدل ما تعفن ,,,


42750

ح / البنك


2250

ح / خصم مسموح به



45000
الى ح / العملاء


5 , 6 بيتعملو عادى من حيث قيود البيع و الشراء زى اللى فوق تماما /// .. بس هنعمل قيد م . الشحن ,,


500

من ح / تكلفه بضاعه مباعه
حملنا م الشحن على ح / ت ب مباعه لانى معنديش اصلا م شحن ولان م الشحن من تكلفه البضاعه اللى هتتباع فعلا .



500
الى ح / الصندوق او المورد




   تحديـد تكلفـة المخـزون  :
طرق تحديد تكلفه المخزون :
هناك عده طرق لتحديد تكلفه المخزون .. احنا هنتناول اهمها من وجهت نظرى و هى:
1.   متوسط التكلفه المرجح ,  ( الاكثر شيوعا)                                                                              
2.   الوارد اولا صادر اولا ,          ( اللى بحبها و اسهلهم )
3.   الوارد اخيرا صادر اولا ,
1.    Average Cost ( AC )
2.   First – in – first – out ( FIFO )
3.   Last – in – first – out ( LIFO )

::   مثــال شامل للطرق الثلاثة ::      
فيما يلى بيانات مستخرجه من دفتر شركه البلاوى الزرقاء ,, ( المثال منقول ) .
التاريخ
عدد الوحدات
السعر
القيمه
رصيد اول 1/1
1000
10
10000
مشتريات 5/4
12000
13
156000
مشتريات 15/7
18000
12
216000
مشتريات29/10
1500
15
22500
رصيد 30/12
32500
12.5
404500
بعد جرد المخزون تبين :
-        عدد الوحدات المتبقاه 3000 وحده عدد الوحدات المباعه 29500 وحده .
المطلوب :  استخراج تكلفه بضاعه اخر السنه  وتكلفه البضاعه المباعه بالطرق الثلاثة ,,
  þŒطريقة متوسط التكلفة المرجح  : 
علشان اعرف تكلفه البضاعه المباعه لازم اعرف متوسط التكلفه ...
= تكلفه البضاعه المتاحه للبيع =    404500  =  12.45 متوسط تكلفه الوحده ...
   عدد الوحدات المتاحه للبيع         32500
×× نفهم من الكلام ده ان تكلفه مخزون اخر المده طبقا للطريقه دى بالمتوسط يعنى =
= عدد الوحدات المتبقاه × متوسط التكلفه = 3000 × 12.45 = 37350 جنيه
×× نقدر نطلع تكلفه البضاعه المباعه طول العام
= تكلفه البضاعه المتاحه – تكلفه البضاعه المتبقيه اخر العام
= 404500 – 37350 = 367150 جنيه .
طريقه سهله و لزيزه و مش محتاجه كلام كتير خالص ,,, خليك معانا نشوف باقى الطرق .,,

  þطريقة الوارد اولا , صادر اولا : 
فى الطريقه دى بقا بتقول ان مخزون اخر السنه هتلاقيه من احدث بضاعه وصلت واللى قبلها علطول ... لاننا زى ما احنا عارفين بنخرج المبيعات من المواد  اللى جات فى الاول ثم التى تليها .. يعنى مخزون اخر الفتره ده هتلاقى انه من اخر بضاعه وصلت فى تاريخ 29/10 وده (1500 وحده ) و اللى قبلها 15/7 بس ( 1500 وحده ) ,,
يعنى مخزون اول الفتره ومشتريات 17/4 اتباعت كلها و اتباع من مشتريات 15/7 عدد 16500 وحده وتبقى 1500 وحده منه و 1500 وحده من مشتريات شهر 10 ودول اللى عملو مخزون اخر الفتره ...
يعنى لما احب اعرف تكلفه مخزون اخر الفتره دى هعمل كده ,,,
بيان
عدد الوحدات
× سعر الوحده
= التكلفه الاجماليه
مشتريات 29/10
1500
×  15
22500
مشتريات 15/7
1500
×  12
18000
تكلفه مخزون اخر العام
3000 وحده
××
40500
×× نفهم من الكلام اللى فات ده ان مخزون اخر الفتره تكلفته = 40500 جنيه طبقا لاخر اسعار عندى لان البضاعه بتاع اول اسعار اتباعت كلها يا برنس ....
××  نقدر نطلع تكلفه البضاعه المباعه  404500 – 40500 = 364000 جنيه
كلام لزيز و سهل اهو و مش محتاج افلام هندى  بس محتاج انك تركزززز يا صميده ,,,,

  þŽطريقة الوارد اخيرا , صادر اولا : 
الطريقه دى عكس اللى فوق بمعنى ان اخر بضاعه جات عندى هيا دى اللى ببيع منها  الاول , بس الطريقه دى مش تنفع فى المخازن اللى فيها بضاعه سريعه التلف او انتهاء صلاحيتها قريب زى المواد الغذائيه و الادويه لان كده البضاعه القيدمه هتفضل عندك كتير اوى و هتبوظ و تبقى خساره عليك ,,, و تعالى نطبق المثال ده عليها و افتكر انه عكس السابق ,,,
بيان
عدد الوحدات
× سعر الوحده
= التكلفه الاجماليه
مخزون اول الفترة
1000
×  10
10000
مشتريات 5/4
2000
×  13
26000
تكلفه مخزون اخر العام
3000 وحده
××
36000

×× نفهم من كده ان تكلفه مخزون اخر الفتره = 36000 جنيه ,,
 ×× نقدر نطلع تكلفه البضاعه المباعه  404500 – 36000 = 368500  جنيه
 كلام جميل , كلام معقول , مقدرش اقول حاجه عنه ,بس محتاج انك تصحصح يا زواوى ,,,
مقارنه بين الطرق الثلاثه
بيان
طرق تحديد تكلفه المخزون
متوسط التكلفه المرجح
الوارد اولا صادر اولا
الوارداخيرا صادر اولا
ت مخزون اخر الفتره
37350
40500
36000
ت البضاعه المباعه
367150
364000
368500

شوف بقا الفرق و تعالى نشوف الفرق اللى بيعمله المخزون فى قائمه الدخل و الميزانيه ,, .
 بفرض ان صافى المبيعات عندى كانت 400000 جنيه .. عاوز مجمل الربح بالطرق الثلاثة
احنا عارفين ان مجمل الربح = صافى المبيعات – ت ب مباعه ...
و تعالى نشوف كده فى الجدول ده ايه الفرق ’,,,,,’,,,,,’
بيان
طرق تحديد تكلفه المخزون
متوسط التكلفه المرجح
الوارد اولا صادر اولا
الوارداخيرا صادر اولا
صافى المبيعات
400000
400000
400000
ت البضاعه المباعه
367150
364000
368500
مجمل الربح
32850
36000
31500

شفت بقا الفرق ....؟؟... لان كل ما تكلفه البضاعه بتزيد = تقلل الاربح و العكس صحيح .
كمان كل ما قيمه المخزون هتزيد ده يؤثر على الميزانيه بالزياده و العكس صحيح ,,,

þ £التكــلفة أو الســوق أيهمـا أقـل  þ  £ :

عند اثبات المخزون اخر العام لازم اتبع مبداء الحيطة و الحذر فى الاثبات و طبقا للمبدا ده بشوف سعر المخزون اللى انا طلعته من الطريقه اللى بتبعها ( سواء كانت متوسط التكلفه او الوارد اولا او اخيرا او ,,,,  ) و اقارنه بسعر السوق ( سعر تجديد او احلال المخزون بسعر اليوم ) , واشوف ايهما اقل و اخده اشتغل عليه و اسجل بيه ,, وطبقا لمبداء الحسطه و الحذر اللى بيخلينى دايما واخد احتياط و حزرى من تقلب الاسعار و احتمال هبوط الاسعار و حدوث خساره بيخلينى اقلل قيمه المخزون لاقل سعر او قيمه ,,,
×× يعنى مثلا انا كنت بتبع طريقه الوارد اخيرا صادر اولا و كان مخزون اخر الفتره عندى = 36000 جنيه .. و لما قارنت بسعر السوق وجدت ان سعر السوق 40000 ج .. يبقى كده انا اخد بسعر الاقل و هو اللى انا مطلعه ... ولا اثبت اى حاجه عندى و اكمل عادى جدااا و القيمه دى = 36000 هيا الل هتطلع فى الميزانيه عندى ,,,,
××  بينما لو سعر السوق كان 34000 ج .. يبقى انا هشتغل على السعر الاقل و هو سعر السوق .. بس كده فى 2000 ج فرق , يا ترى هعالجهم ازاى ؟؟!!؟؟
عادى جدا هناك طريقتين للمعالجه ..
الاولى : هثبت بسعر السوق 34000 واكبر دماغى من تكلفه اللى انا مطلعها قبل كده
34000 من ح / مخزون اخر الفترة
   34000  الى ح / الارباح و الخسائر
الثانية : انى اثبت اللى انا طلعته = 36000 و الفرق اعمل بيه مخصص هبوط القيمه السوقيه للمخزون .. و انا شايف ان كده احسن علشان تدينى معلومات اكتر للسنوات القادمه وبلابلابلا :
36000 من ح / مخزون اخر الفتره
   36000 الى ح / أ . خ

2000 من ح / أ . خ
   2000 الى ح / مخصص هبوط القيمه السوقيه للمخزون .
وبكده انا طبقت الحيطه و الحذر و كمان اعرف فى او وقت السعر كان كام وبقى كام ......
و خلى بالك انا فى الميزانيه هيظهر عندى صافى المخزون زى ما بيظهر صافى الاصول الثابته( بعد خصم مخصص الاهلاك ) و صافى المدينين ( بعد خصم مخصص ديون معدومه) وزى ما احنا عارفين الكلام ده كله بيبان فى الايضاحات المكمله للقوائم الماليه ,,,,,,
اخر قيد هام جدااا هقولو و بعدين انام هو ازاى السنه الجايه انا بقفل مخزون اخر العام ؟؟
خلى بالك ان مخزون اخر العام السنادى هو مخزون اول العام السنه الجايه ,,,,,,
34000 من ح / مخزون ( اول الفترة )
   34000 الى ح / أ . خ
علشان تبقى الدنيا بيس و تبقى كل حسباتى تماااااااااااااااااام و شوف الختام و قوم نام يا علام ,,

الخـــاتمــة :
اللهم صلى على سيدنا محمد و على ال سيدنا محمد و على ال سيدنا محمد و على اصحاب سيدنا محمد و على ازواج سيدنا محمد و على زريه سيدنا محمد وسلم تسليما كثيرا